Bu Proje Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti
tarafından finanse edilmektedir.

Çelik Kaynakçısı Sınav Şartnamesi


 1. Amaç ve Kapsam

Bu şartname, 11UY0010-3 Çelik Kaynakçısı (Seviye 3) Ulusal Yeterliliğine göre adayının belgelendirilmesine yönelik olarak yapılacak olan sınav için temel şartları, yeterlilik alanını, sınav koşullarını, kabul şartlarını ve belgelendirme süreci hakkında bilgilendirmeyi amaçlamaktadır. Bu şartname ilgili sınav standartlarına/ulusal yeterliliklere göre 11UY0010-3 Çelik Kaynakçısı (Seviye 3) onaylanmasını belgelendirme şartlarının tanımlanmasını amaç edinmektedir. Bu şartname, 11UY0010-3 Çelik Kaynakçısı (Seviye 3) için;

11UY0010-3/A1 Kaynak İşlemlerinde İş Sağlığı Ve Güvenliği
11UY0010-3/B1 Elektrotla Ark Kaynağı (111)
11UY0010-3/B3 Tel Elektrotla Toz Altı Ark Kaynağı (121)
11UY0010-3/B5 Metal-Ark Asal Gaz Kaynağı (MIG Kaynağı) (131)
11UY0010-3/B6 Metal-Ark Aktif Gaz Kaynağı (MAG Kaynağı) (135)
11UY0010-3/B9 Tungsten Asal Gaz Ark Kaynağı (TIG Kaynağı) (141)
11UY0010-3/B14 Oksi-Asetilen Kaynağı (311)
gruplarını kapsar.

2. Referans Standart

11UY0010-3 Çelik Kaynakçısı (Seviye 3)
TS EN ISO 9606-1 Kaynakçıların Yeterlilik Sınavı-Ergitme Kaynağı-Bölüm 1: Çelikler
09UMS0019-3 Otomotiv Kaynakçısı (Seviye 3) Ulusal Meslek Standardı

3. İlgili Dokümanlar
Uygulamalı Sınav için Çelik Kaynakçısı Değerlendirme Kartı ve Teknik Raporu
Çelik Kaynakçısı Teorik-Performans Sınav Yeri ve Teçhizat Kontrol Formu
Çelik Kaynakçısı Seviye 3 Yazılı ve Performans Sınav Soruları
Çelik Kaynakçısı Kaynak Parçası Değerlendirme Teknik Raporu

4. SINAV UYGULAMASI

Başvuru değerlendirilmesi kabul edilen Çelik Kaynakçısı Seviye-3 adayının bilgi ve becerisi yazılı ve uygulamalı sınav ile ölçülür.

4.1. Sınav Öncesi

Sınavı yapacak sınav yapıcının yapacağı sınav ile ilgili dokümanlar Personel Belgelendirme Karar Vericisi tarafından bir dosya olarak hazırlanıp teslim edilir. Sınavı yapacak personel sınava giderken yanında bulundurması gereken dosyayı belgelendirme karar vericisinden teslim aldıktan sonra aynı zamanda sınav yapıcının araç-gereç-ekipman eksikliğinden emin olması açısından Çelik Kaynakçısı Teorik-Performans Sınav Yeri ve Teçhizat Kontrol Formunu kullanılarak kontrol edilmesi sağlanır. Sınav yeri en az 24 saat öncesinden kontrol edilir.

4.2. Yazılı (Teorik)Sınav

Sınav başlangıcında sınav yapıcı tarafından, adaylara sınav ile ilgili kapsamlı açıklama yapılmalıdır.

Sınav Yapıcı;
• Sınavın yapıldığı sınav merkezi ve sınavın yapıldığı tarih hakkında bilgi vermelidir.
• MYK Web Portalında yer alan sınav ID’sini söylemelidir (Sınav Numarası).
• Ulusal yeterliliğin ismini ve sınav yapılacak birimi/ /bölümü açıklamalıdır.
• Kendilerini tanıtmalıdır.
• Katılan aday sayısı hakkında bilgi vermelidir.
• Sınavda uyulması gereken kurallar hakkında bilgi vermelidir. (Örneğin cep telefonlarını kapalı tutma, sınav esnasında yardımlaşmama ve birbirleriyle iletişime geçmeme, kopya çekmeme)

Teorik sınavlarda değerlendirici veya gözetmen tarafından yapılacak açıklama için örnek:

“Şuan ….. sınav merkezinde ….. tarihinde yaptığımız …ID’li ….. ulusal yeterliliği sınavının … biriminin/bölümünün teorik sınavını yapmaktayız. Ben ……………’. Bu sınavda sınav yapıcı olarak görev almaktayım. Sınava … (sayı)…aday katılmıştır. Sınav süresince uymanız gereken kurallar ….’dır. Başarılar dilerim.”

A1- Kaynak İşlemlerinde İş Sağlığı Ve Güvenliği yeterlilik birimi için T1 teorik (test) sınav yöntemi uygulanır. Uygulanacak T1 sınavı, 4 seçenekli çoktan seçmeli yazılı sınavdır, soru başına 2 dk. süre verilir. T1 sınav soruları YFM Personel Sınav ve Belgelendirme Merkezi soru bankasından seçilen en az 10 sorudan oluşur. Her soru eşit ağırlıktadır. T1 sınavından başarılı olmak için adayın 100 tam puan üzerinden en az 60 puan alması gerekmektedir.

Her bir seçmeli birim için T1 teorik (test) sınav yöntemi uygulanır. Uygulanacak T1 sınavı, 4 seçenekli çoktan seçmeli yazılı sınavdır, soru başına 2 dk. süre verilir. T1 sınav soruları YFM Personel Sınav ve Belgelendirme Merkezi soru bankasından seçilen en az 10 sorudan oluşur. Her soru eşit ağırlıktadır. T1 sınavından başarılı olmak için adayın 100 tam puan üzerinden en az 50 puan alması gerekmektedir. 

Teorik sınav cevap kâğıtlarının puanlandırılması cevap anahtarı kullanılarak yapılır ve her bir yeterlilik birimi için aday tarafından işaretlenmiş doğru cevap sayısı tespit edilerek, veriler sınav geçme kriterlerine göre değerlendirilip sonuçlar belirlenir

Teorik sınav sonuçlarının değerlendirilmesinde doğru cevap sayısı esastır. Yanlış ve boş cevap sayısı dikkate alınmaz. Silinmiş ve uygunsuz işaretlemeler yanlış sayılır. Her soru için yalnız bir tane doğru cevap işaretlenmelidir, birden fazla işaretleme olan sorular yanlış sayılır.


4.3. Uygulama (Performans) Sınavı

Performans sınavlarında ses ve görüntü kaydı sınav başlangıcından sınav bitimine kadar, performans sınavında tanımlanan tüm adımları içerecek şekilde devam ettirilmelidir. Senaryoların adaylara iletilmesi ve sınavın bitiş duyurusu kayıtlarda mutlaka yer almalıdır. Sınav başlangıcında değerlendirici tarafından, adaylara sınav ile ilgili kapsamlı açıklama yapılmalıdır.
Sınav Yapıcı;
• Sınavın yapıldığı sınav merkezi ve sınavın yapıldığı tarih hakkında bilgi vermelidir.
• MYK Web Portalında yer alan sınav ID’sini söylemelidir.
• Ulusal yeterliliğin ismini ve sınav yapılacak birimi/bölümü açıklamalıdır.
• Sınavdan önce kendisini tanıtmalıdır ve varsa diğer görevlilerin kendilerini tanıtmasını sağlamalıdır.
• Sınavda uyulması gereken kurallar hakkında bilgi vermelidir. (Örneğin cep telefonlarını kapalı tutma, sınav esnasında yardımlaşmama ve birbirleriyle iletişime geçmeme, kopya çekmeme)
• Sınavını yaptığı adayların kendilerini tanıtmasını sağlamalıdır.

Performans sınavlarında değerlendirici tarafından yapılacak açıklama için örnek:

“Şuan ….. sınav merkezinde ….. tarihinde yaptığımız …ID’li ….. ulusal yeterliliği sınavının …. biriminin/bölümünün performans sınavını yapmaktayız. Ben ……………………….. Bu sınavda Sınav yapıcı olarak görev almaktayım. Sınav süresince uymanız gereken kurallar ….’dır. Başarılar dilerim” der ve adayların kameraya kendilerini tanıtmalarını sağlar.

A1 yeterlilik birimi için performansa dayalı sınav uygulanmamaktadır. Her bir seçmeli birim için P1 performans (uygulama) sınav yönetimi uygulanır. Sınavlar TS EN ISO 9606-1 Kaynakçıların Yeterlilik Sınavı-Ergitme Kaynağı-Bölüm 1: Çelikler standardında belirtilen sınav parçaları ile yapılır.

Adayların performans sınavı, (WPS) belirtildiği gibi imalatta kullanılacak kaynak yöntemi, donanımı ve üretim koşullarına göre gerçekleştirilir. TS EN ISO 9606-1 standardı 5. bölümde belirtilen temel değişkenler ve yeterlilik kapsamına göre 6. bölümde belirtilen yol izlenerek sınav yapılır. Performansa dayalı sınavın süresi imalat şartları altında kullanılan bir süreye karşılık gelmelidir.

Adayın kaynak yaptığı numunesi TS EN ISO 9606-1 madde 6.4’e göre muayene edilir ve değerlendirilir. Kaynak pozisyonu, kaynak metodu ve sınav parçasına göre beceri ve yetkinlikler, gözle muayene, eğme/kırma, testi tahribatlı / tahribatsız muayeneler de ilgili standart şartlarına göre gerçekleştirilir ve raporlanır.

Uygulamalı Sınav için Çelik Kaynakçısı Değerlendirme Kartı ve Teknik Raporunda aday tarafından başarılması zorunlu kritik adımlarda mutlak başarı aranır. Adayın, performans sınavından başarı sağlaması için sınavın genelinden asgari %80 başarı göstermesi gerekir. TS EN ISO 5817’ye göre gerçekleştirilen görsel muayene de sınav parçasındaki aşırı kaynak metali, aşırı dış bükeylik, aşırı kalınlık, aşırı nüfuziyet, yanma oluğu kaynak kenarı kusurları için C seviyesi, diğer kusurlar için B seviyesi sınırları içinde kalması, Yanma oluğunun 0,5 mm’yi geçmeme şartı aranır. Ayrıca, kaynak yöntemi ve kaynak pozisyonuna göre eğme/kırma, testi tahribatlı/tahribatsız muayeneler de ilgili standart şartlarına göre gerçekleştirilir ve raporlanır.

4.4. Seçmeli Birimler
Bu yeterlilik için seçmeli birimler aşağıda verilmiştir. Aday bir yada bir den fazla seçemeli birimde sınava girebilir.

11UY0010-3/B1 Elektrotla Ark Kaynağı (111)
11UY0010-3/B3 Tel Elektrotla Toz Altı Ark Kaynağı (121)
11UY0010-3/B5 Metal-Ark Asal Gaz Kaynağı (MIG Kaynağı) (131)
11UY0010-3/B6 Metal-Ark Aktif Gaz Kaynağı (MAG Kaynağı) (135)
11UY0010-3/B9 Tungsten Asal Gaz Ark Kaynağı (TIG Kaynağı) (141)
11UY0010-3/B14 Oksi-Asetilen Kaynağı (311)

4.5. Ölçme ve Değerlendirme
Birim için öngörülen sınavların geçerlilik süresi sınavın başarıldığı tarihten itibaren 1 yıldır. Birimin elde edilebilmesi için başarılan sınav tarihleri arasındaki süre farkı bir yılı geçemez. Yeterlilik birimlerinin geçerlilik süresi birimin başarıldığı tarihten itibaren 2 yıldır. Adayın kendi ve diğer kişilerin can güvenliğini tehlikeye sokacak bir davranış göstermesi halinde sınava son verilir. Belgelendirmeye hak kazanmak için iş sağlığı ve güvenliği, alanla ilgili teorik ve performans sınavından başarılı olma şartı aranır. Performans sınavında adayların Merkezimiz tarafından hazırlanan ve sınav esnasında verilen WPS (Kaynak Prosedürü/İş emri) şemasına uymaları gerekir. Gerektiği durumlarda ve adayın talep etmesi halinde kaynak parçası ölçme ve değerlendirme için (radyografik vb.) ilgili alanda akredite olmuş kuruluşumuzun onaylayacağı test laboratuvarına gönderilebilir.


Bu yayın Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti'nin mali katkısıyla hazırlanmıştır. Bu yayın içeriğinden yalnızca YFM Belgelendirme sorumludur ve bu içerik
hiçbir şekilde Avrupa Birliği veya Türkiye Cumhuriyeti'nin görüş ve tutumunu yansıtmamaktadır.